Kijk naar de bloemen in het veld, hoe ze groeien. Ze werken niet en weven niet. Ik zeg jullie: zelfs Salomo ging in al zijn pracht niet gekleed als een van hen.
(Matteüs 6:28-29)
Onze wereld digitaliseert razendsnel. Smartphones, sociale media en kunstmatige intelligentie zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijkse leven. Ze maken op een bepaalde manier ons leven gemakkelijker, maar er kleven ook veel – forse – nadelen aan. We noemen er hier alvast een paar:
We je meer hierover lezen, scroll dan verder omlaag.
We leven via schermen, ontmoeten elkaar via apps en vertrouwen op artificial intelligence (AI) om voor ons te denken. Wat betekent dat voor onze manier van samenleven? Voor de planeet? Voor onze menselijkheid? Voor onze ziel?
Jezus nodigt ons juist uit om aandachtig te kijken, stil te staan en ons te verwonderen.
“Smartphones dreigen onze blik op de werkelijkheid te filteren door technologie.”
De digitale opmars lijkt niet te stuiten. Of het nu gaat om het regelen van je bankzaken, het boeken van een concert, of het maken van een afspraak bij de kapper, voor al deze en andere zaken ben je aangewezen op een online omgeving. Ook in kerken wordt vaak gebruik gemaakt van een kerkapp, digitale nieuwsbrief, online collecteren etc. Een analoog leven zonder smartphone is bijna niet meer mogelijk. “De smartphone heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot de alomtegenwoordige toegangspoort voor elke sociale of economische ruimte” schrijft Frank Mulder in dit lezenswaardige essay.
Een belangrijke ontwikkeling die onstuitbaar lijkt is de opmars van kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI). AI levert veel gebruiksgemak en –plezier op, maar aan AI kleven ook enorm grote nadelen. Het aantal datacenters in ons land is explosief gegroeid naar 200 (bron: NOS). Dit is een goed artikel over de ecologische impact van datagebruik.
Nieuwe technologie zorgt ervoor dat steeds meer macht in handen is van tech-giganten zoals Google, Meta, Amazon en Apple. Voor ons minder zichtbaar – maar zeker niet minder ernstig – is de sociale uitbuiting van arbeiders uit vooral het mondiale Zuiden die worden ingezet om de AI-programma’s te trainen. Dit is onrechtvaardig en een moderne vorm van kolonialisme. Om het scherp neer te zetten: vooral rijke mensen profiteren van technologische ontwikkelingen, ten koste van de allerarmsten in de wereld.
Denk tenslotte ook aan risico’s op het gebied van desinformatie en complottheorieën, diversiteit en creativiteit, privacy, enzovoorts.
Meer over deze en andere nadelen van AI lees je in dit inzichtgevende artikel van Lysanne van de Kamp: ‘Kritisch op AI: 15 overwegingen voor een hoognodig gesprek’.
Hoe ga je verstandig om met AI?
“Vooral rijke mensen profiteren van technologische ontwikkelingen, ten koste van de allerarmsten in de wereld.”
Boekentips:
Paul Kingsxnorth, Tegen de machine.
In de schaduw van AI – Madhumita Murgia | Libris.
Jacques Ellul, Staan de wereld van nu.
Socioloog Hartmut Rosa spreekt over ‘versnelling’ als hét kenmerk van onze tijd en stelt daar resonantie tegenover: het diepe, trage contact met mensen, natuur, en God. In plaats van altijd maar meer, sneller, efficiënter, roept het evangelie ons op tot werkelijke aanwezigheid.
“Wat als de kerk weer een plek wordt van echte ontmoeting, van vertraging, van luisteren en gezien worden?.”
In de kerk:
Thuis en persoonlijk:
Koop het handboek Kerkvergroeners met korting!
(deze actie is tijdelijk)
Heb je de enquête al ingevuld? Heel erg bedankt!
Wil je samen met jouw kerk/gemeenschap: