1.2 – Contact met leiding van de kerk

Geupdate op: 9 december 2025

Introductie - Communicatie binnen de kerkelijke organisatie

Hoe houden jullie als werkgroep contact met de kerkenraad, oudsten of bestuur, predikant of voorganger, gemeentevergadering en andere werkgroepen?

Het is goed om als werkgroep na te denken over de communicatie en de samenwerking met de verschillende onderdelen van de plaatselijke kerk. We beseffen dat de kerkelijke structuur heel plaatsgebonden is. Zie het volgende dus vooral als een denkrichting om te inspireren en kijk wat je in je eigen, lokale context kunt gebruiken.

Inhoudsopgave

Contact met kerkenraad/oudsten/bestuur en voorganger/predikant

De kerkenraad/leiding van de kerk
Als jullie een officiële werkgroep zijn, is het verstandig om ook een formele relatie met de kerkenraad/leiding van de kerk te hebben. 

Het is verstandig om jaarlijks tijdens de evaluatie van het afgelopen jaar en het werkplan voor het komende jaar met de kerkenraad of leiding van de kerk te bespreken. Dat geeft een officieel moment om de relatie en ondernomen activiteiten te evalueren, de wederzijdse verwachtingen te bespreken, en de plannen voor het komende jaar af te stemmen.

De predikant/voorganger
Predikanten blijken het draagvlak voor discussies over geloof en klimaat verkeerd in te schatten, blijkt uit een onderzoek dat onder jongeren is gedaan. Over het algemeen zijn ze beducht om het onderwerp klimaat/schepping/natuur aan de orde te stellen. Ze vrezen weerstand en polarisatie. Uit onderzoek blijkt echter dat kerkleden juist wel meer over hun levenshouding en de relatie tot de schepping willen horen.

“Uit onderzoek blijkt dat kerkleden juist wel meer over hun levenshouding en de relatie tot de schepping willen horen.”

1 2 Contact met de leiding van de kerk

Wat bespreken jullie als werkgroep met de kerkenraad, bestuur of oudsten, en op welke manier?

  • Mensen lezen nauwelijks stukken. Jullie kunnen iets meesturen als naslagwerk achteraf. Maar ga ervan uit dat men er niet aan toekomt om vooraf alle stukken te lezen.
  • Maak een PowerPointpresentatie over wat jullie willen zeggen. Niet in letterlijke zinnen die jullie gaan voorlezen, maar als woorden en plaatjes waar jullie het verhaal omheen vertellen. De sheets zijn ankerpunten van jullie verhaal.
  • Zorg voor een gestructureerd verhaal dat gericht is op acties die jullie willen gaan doen en de resultaten die jullie willen behalen. Voorkom dat jullie je door overtuigingen laten meeslepen. Dat leidt alleen maar tot ingewikkelde discussies. Vertel helder waar de kansen voor de geloofsgemeenschap liggen. Bijvoorbeeld: de zichtbaarheid en relevantie van de kerk voor de buurt.
  • Bedenk van tevoren wat jullie bij de kerkenraad willen bereiken. Meestal steun, wellicht budget en zeker ook de ruimte voor groene theologie, waarin uiteraard een belangrijke rol ligt voor de voorganger.
  • Let op jullie gunfactor. Te veel activisme roept weerstand op. Kijk ook eens bij KlimaatGesprekken. Met oprechte betrokkenheid bij het geloofsleven van de gemeenschap, vergroot je de gunfactor juist.
  • Gebruik het beleidsplan als kapstok. Dat geeft structuur voor jullie zelf en voor de leiding van de kerk.
  • Oefen de presentatie van tevoren met leden van de werkgroep.

Kernpunten van het thema kerk en klimaat zijn: verwondering over Gods prachtige schepping en de positie van de mens ten opzichte van de geschapen natuur. Hoe heeft God de schepping, en de rol van de mens daarin, bedoeld en wat zegt de Bijbel erover? Het helpt als de predikant/voorganger deze thema’s samen met de werkgroep wil onderzoeken. Het is aan de werkgroep om hem of haar te attenderen op de zorgen van christenen met aandacht voor de schepping. 

 

Hoe doe je dat in de praktijk? 
Het helpt natuurlijk als de predikant/voorganger lid van de werkgroep is. Maar dat is niet altijd mogelijk. Het is een goede eerste stap om verkennende gesprekken met de voorganger te voeren 

De opzet van een eerste gesprek lijkt op die van een gesprek met een kerkganger, maar het vervolg is anders. De kern van het gesprek is namelijk om samen te verkennen hoe de theologische visie op de staat van de schepping op dit moment wordt verwoord. Is er ruimte voor meer aandacht voor scheppingstheologie?  

Misschien wil de dominee niet meewerken. Zo’n uitkomst is teleurstellend maar wellicht is er ruimte voor gastsprekers die de scheppingstheologie wel kunnen onderzoeken.  

Wil de voorganger structureel tijd aan dit thema besteden dan is het belangrijk dat de kerkenraad of raad van oudsten erachter staat.

De werkgroepen in de plaatselijke kerk

Hoe functioneert de werkgroep binnen de plaatselijke geloofsgemeenschap? Er zijn drie varianten denkbaar.

1. De werkgroep gaat dingen doen die nog niet eerder zijn opgepakt. 
De focus ligt op duidelijk uitleggen waarom zorg voor de schepping belangrijk is (zonder drammerig te zijn).

2. De werkgroep gaat nieuwe dingen doen en probeert aan bestaande dingen een extra accent te geven.
Dit moet altijd in goed overleg en met wederzijds respect gebeuren. Kijk ook eens bij KlimaatGesprekken. Houd voor ogen dat de langetermijnrelatie belangrijker is dan de kortetermijnwinst.

3. De werkgroep doet niet of nauwelijks zelf nieuwe dingen, maar probeert andere groepen te beïnvloeden. 
Dan geldt wat hierboven staat, nog sterker. Maar dit model heeft ook een zwakte. Als jullie alleen maar praten, is het moeilijker om andere mensen in beweging te brengen. De voorbeeldfunctie zit juist in het doen. 



“Houd voor ogen dat de langetermijnrelatie belangrijker is dan de kortetermijnwinst.”

Kopie van DSC 7535

De gemeente- of parochievergadering is een ideaal podium om met de geloofsgemeenschap over de schepping te praten. Dat kan aan de hand van een beleidsplan of aan de hand van een specifiek thema. Probeer geregeld tijd te krijgen. Het geeft jullie de kans erachter te komen of de plannen aanslaan of dat aanpassingen gewenst zijn.

Aanpak
Zorg voor een korte presentatie en geef veel ruimte aan het onderlinge gesprek. Dit moment is vooral bedoeld om feedback te krijgen, te horen in hoeverre het thema leeft en of er een activiteit of ontwikkeling is waar jullie bij kunnen aansluiten.

Vervolg
Wil je geloofwaardig overkomen, koppel het besprokene dan binnen een redelijke termijn terug naar de aanwezigen, met concrete acties en besluiten. Geef ruimte aan de diverse meningen. Als er teveel ideeën worden geopperd, maak dan een prioriteitenlijst. Is een plan (nog) niet haalbaar, licht dan toe waarom dat zo is. Niet elke reactie hoeft te worden gehonoreerd. Agree tot disagree is ook een heel goed resultaat. Maar hecht het dan wel zo af dat iedereen het als zodanig herkent. Kom in alle andere gevallen met concrete vervolgacties.

Groene kerk in de praktijk

Kijk hoe zij '1 - Je kerk in beweging brengen' in de praktijk brengen

Andere thema's uit 1 - Je kerk in beweging brengen:

Handboek Kerkvergroeners

Koop het handboek Kerkvergroeners met korting!

(deze actie is tijdelijk)

Wil je ons helpen?

We zijn voortdurend bezig om onze website te laten aansluiten bij jouw behoeften. Wil je ons hierbij helpen door een korte enquête in te vullen?

Het kost je hooguit 2 minuten.
 

Heb je de enquête al ingevuld? Heel erg bedankt! 

Nieuw: Beginnersgids!

Wil je samen met jouw kerk/gemeenschap: