Als je het over de bezittingen van kerken hebt, worden geld en grond vaak in één adem genoemd. In een gesprek met Nico Schroevers – predikant van de Beemsterkerk (Protestantse Gemeente Beemster) -kwamen we erachter hoe grond ook alles met duurzaamheid te maken heeft.
“Voor veel kerken in Nederland horen kerk en grond onverbrekelijk bij elkaar. Dat zit hem niet alleen in de grond waar de kerk op staat en het bijbehorende kerkhof, maar ook pachtgronden die al eeuwenlang in bezit zijn van de kerk. Zo ook bij de Beemsterkerk: toen de kerk ontstond werden aan de kerk 100 morgens (hectares) grond meegegeven. Het idee daarbij was dat die pachtgronden voor de nodige inkomsten voor de kerk zouden zorgen en zo het voortbestaan van de kerk konden garanderen. Als je daarover nadenkt was dat eigenlijk al een heel duurzame notie. Om die inkomsten te kunnen blijven garanderen is het nodig dat de grond niet uitgeput of vergiftigd raakt. Juist door die verbondenheid met de grond zit duurzaamheid diep in het DNA van onze kerk.”
“Dat botst af en toe met de huidige gerichtheid op maximale opbrengsten en een verregaand gemechaniseerde landbouw. Als de opbrengst per hectare zo belangrijk wordt, is de ruimte voor initiatieven als het uitrollen van bijenlinten langs de akkerlanden heel lastig. Minder effectieve oppervlakte betekent nu eenmaal minder inkomsten voor de pachter. Je kunt vaak niks afdwingen, maar gelukkig kan juist dan een subsidie van de overheid helpen en worden eerdere tegenstanders dan opeens de grootste pleitbezorgers. Een stabiele en duidelijke overheid is daarbij essentieel, want net zoals met de verduurzaming van kerkgebouwen zijn dit allemaal trage en lange processen waarbij je soms bij B terechtkomt als A niet lukt.”
Uiteindelijk is steeds het allerbelangrijkste om met elkaar in gesprek te blijven.
“Uiteindelijk is steeds het allerbelangrijkste om met elkaar in gesprek te blijven. Juist in deze tijd – als we zien dat groepen uit elkaar drijven – is het goed om bij elkaar door te vragen. Soms betekent dat dat het schuurt, maar dat moet je niet uit de weg gaan. Blijf het gesprek zorgvuldig en voorzichtig aangaan en benoem daarbij ook wat jij (als kerk) belangrijk vindt. Niet om eisen op te leggen, maar om samen verder te komen. Want net als velen hebben ook boeren zich steeds meer uit de bredere samenleving teruggetrokken. Ze leven vaak meer op een eilandje op hun bedrijf. Kerken zijn juist geroepen om mensen met elkaar te verbinden, ook boeren en burgers. Ze kunnen het gesprek met thema-avonden en (nieuwe) rituelen bevorderen. Denk bijvoorbeeld aan een oogstdienst of een dankdienst voor het land dat werd drooggelegd.”
“Land is heilig voor boeren, het is hun leven. Het is hun toekomst. Net als eigenlijk het voortbestaan van onze kerk afhankelijk is van pachtgelden van de grond. Wás moet ik zeggen, want zoveel levert die pacht ons niet meer op. Daarom zijn we op zoek gegaan naar nieuwe inkomsten voor de toekomst van de kerk. We hebben op een stuk grond 18 huurappartementen laten bouwen. Natuurlijk zo energiezuinig mogelijk en met voldoende groen eromheen. Daarmee hebben weer 18 gezinnen een huis gevonden en ook op die manier kan de kerk helpen. Want de kerk is onderdeel van de gemeenschap en het gebruik van haar grond – hoe ingewikkeld soms ook – staat ten dienste van die gemeenschap.”
Meer informatie: Beemsterkerk – Geloof, zingeving, cultuur en gemeenschap
