Deze keer een dubbelinterview met Eveline van de Kieft en Wendela Schenk van de Geertekerk in Utrecht over respectievelijk de groene én Stille kerk. 

Wendela trapt af: ‘In de Vastentijd, nu zo’n twee jaar geleden, ontstond het idee om meer ruimte te maken voor stilte. Er kwam meer stilte in de diensten én er kwamen ’s avonds bijeenkomsten. Dat was de geboorte van de ‘Stille kerk’ in de Geertekerk. Ik weet van meer kerken die eenzelfde idee uitvoeren, zoals de kerken in Driebergen en Baarn. Bij ons wordt het gedragen door de werkgroep met de prachtige naam ‘Levenskunst en Spiritualiteit’. De avond wordt afwisselend door twee leden voorbereid en geleid. De structuur is elke keer hetzelfde, maar de inhoud is heel divers.’ 

‘En zo gebeurt het dat elke derde zondag van de maand zich een groepje van 15 tot 20 mensen verzamelt om stil te worden. Het is niet alleen wat voor de grijze hoofden in de kerk! Regelmatig sluiten er ook dertigers aan die gewoonlijk niet in de kerk komen. Deelnemers krijgen een blaadje met de teksten, zingen mee met enkele liederen of luisteren. En er is natuurlijk ruimte voor stilte: twee blokjes van ongeveer tien minuten. Want langer verdragen veel mensen tegenwoordig niet zo makkelijk. Stil zijn kan je natuurlijk ook thuis, maar tijdens dit uur voelen de deelnemers veel verbondenheid met elkaar. Het is een manier om de wereld met haar individualiteit en eenzaamheid iets beter te maken. Het helpt je om te vertragen en verstillen midden in de gehaastheid en herrie van alledag.’ 

Eveline is bezoekster van de Stille kerk én lid van de diaconale commissie. Ze vertelt: ‘Als je zelf vertraagt krijg je meer oog voor de dingen om je heen. Alles begint met verwondering! Dat vraagt van je dat je tijd en aandacht neemt, dat je bewust leert kijken met al je zintuigen. Dus sta eens stil tijdens je wandeling! Het vertragen van je zelf maakt je ook bewust van je verantwoordelijkheid en je plek op aarde. Mensen denken helaas vaak dat ze boven de natuur staan, boven de planten en dieren. Maar zoals de inspirerende encycliek Laudato Si’ van wijlen paus Franciscus stelt: we leven allemaal in een gemeenschappelijk huis. Dat merk ik ook in de hectiek van alledag, in tijden van oorlog en crisis: de natuur gaat onverstoorbaar door. Elke lente overwint het groen weer: het wordt weer Pasen!’ 

‘De Geertekerk gaat als groene kerk een volgende fase in: gestart vanuit vooral de diaconale commissie met een aanjaagfunctie is het nu belangrijk om de formele verantwoordelijkheid bij de kerkenraad te beleggen, als het gaat om keuzes binnen de kerk zelf. Er is gelukkig voldoende draagvlak dus dat komt wel goed! Het betekent trouwens ook niet dat de diaconale commissie stopt met dit thema. Het is een integraal onderdeel van haar drie speerpunten: vluchtelingen, armoede en duurzaamheid. Maar daardoor kan ze wel focussen op de bredere context van scheppingszorg: gerechtigheid, armoede en de impact van ons handelen op de schepping – op onze mede-aardbewoners, mensen én dieren.’ 

‘Er is veel in beweging in de Geertekerk. Na een eerste rondgang bij commissies om te vragen wat zij deden aan duurzaamheid, zie je hoe verschillende dingen zijn veranderd. De les hierbij is vooral geweest dat het niet werkt om voorwaarden op te leggen. Start het gesprek met een vraag. We drinken nu uit mokken in plaats van kartonnen bekers en mengen kunstbloemen in de kerkboeketten, zodat er minder verse bloemen nodig zijn. Ik zou nog wel eens een plandeltocht [een combinatie van wandelen en zwerfvuil rapen, red.] willen organiseren en ook weer een keer een dienst over scheppingszorg.’ 

‘We zijn ook blij samen op te trekken in het Diaconaal Platform Utrecht. Om de vier maanden komen we bij elkaar, inspireren we elkaar en wisselen we uit waar we tegenaan lopen. Eind mei organiseren we gezamenlijk voor het eerst een groen inspiratiefestival vanuit de Domkerk. Daarin verbinden we de kerken uit de binnenstad ook met haar bewoners.’ 

‘De Veertigdagentijd is een periode om extra te bezinnen. Je kunt kijken naar de patronen die je hebt en bedenken wat je nog duurzamer kunt doen. Ik ben nu dus bezig met dataopslag van bestanden. Al die onlinebestanden kosten elektriciteit en water. Dus ben ik aan het opschonen en plaats ik een berichtentimer in appgroepen. Het is misschien een klein stapje, maar ik droom groot: dat in kerken meer de verbinding vanuit de bijbel voor duurzaamheid en rechtvaardigheid belicht mag worden!‘ 

Even stil staan: 

• Vertraag jij weleens? Wat zijn jouw ervaringen? 

• Is er in jouw kerk plek voor stilte? 

• Zou jij zo’n Stille kerk in jouw kerk willen organiseren? 

• Is er in jouw kerk draagvlak voor scheppingszorg en gerechtigheid? 

• Hoe zit het met jouw onlinebestanden? En die van jouw kerk (commissies)?