Misschien ben je er nog niet mee bezig, maar straks begint het nieuwe kerkelijk jaar weer. Steeds meer kerken starten in september met de scheppingsperiode. Zoek je nog inspiratie hiervoor? Alice Snijders maakt liturgieën voor deze periode, is kartrekker van de kerngroep Laudato Si’ Twente en wil je graag helpen!
‘Als kind was ik heel vaak ziek en lag ik regelmatig in het ziekenhuis. Ik denk dat ik een jaar of drie, vier was toen ik een keer op een buitenafdeling lag, met12 bedjes op een lang balkon. Overdag was het veel te druk voor mij: de andere kinderen maakten herrie, er was bezoek en personeel liep af en aan. Maar ’s nachts kroop ik stiekem uit mijn bed en ging ik op de balkonreling staan. Ik verwonderde me over de oneindigheid van de nacht, over de sterren. Met die verwondering toen is het allemaal begonnen en dat is nooit meer weggegaan.
Van jongs af aan ben ik ook heel talig geweest. Toen mijn oudere zus een psalm moest leren, vroeg ik haar deze te zingen. Het was Psalm 42, over het hijgende hert en een ziel die ademloos God verwacht. Door die psalm had ik opeens woorden voor wat ik voelde, voor wat ik ervaren had. Nog steeds is die psalm heel belangrijk voor mij.
Geroepen door Christus
Dat gevoel van verwondering voor de natuur, voor alles wat leeft en die taligheid komen samen in mijn liefde voor de Scheppingsperiode. Sinds 2021 organiseer ik het vieren ervan, sinds 2022 met de kerngroep. Ik werk heel graag aan liturgie; mijn vriendinnen noemen mij ook wel een liturgiebeest. Dat klopt ook wel. Liturgie is heel inspirerend voor mijn eigen geloof. Dan kom ik een zin of een woord tegen en denk ik: Wow! Hoeveel liefde heeft God niet gelegd in de schepping! Kijk naar Genesis 1, Gods liefdeslied.
Soms voel ik me wanhopig als ik zie hoe we omgaan met de schepping en hoe weinig we doen om haar te beschermen. Dat doet me echt verdriet. Ik durf vaak anderen ook niet te vertellen wat ik weet. Die pijn voel ik heel intens. Maar gelukkig ervaar ik ook de vreugde van de wonderlijke natuur en de oneindigheid. Dan probeer ik me daarin te richten op Gods liefde en beloftes. Dan word ik opnieuw geraakt en enthousiast. Ik weet me echt voor dit werk door Christus geroepen. En ik houd me vast aan zijn belofte: “Zie, Ik maak alles nieuw” (Apok 21,5/Openb. 21:5).
Scheppingszorg en geloof
Net als met die psalm in mijn kindertijd vond ik later in mijn leven in de pauselijke encycliek (rondzendbrief, red.) Laudato Si’ de woorden voor waar ik al zo lang mee bezig was: over de innige verbondenheid die ik sinds dat moment op dat balkon had ervaren, over God die ons opdraagt om te zorgen voor de schepping. Scheppingszorg hoort dus onlosmakelijk bij ons geloof. Het is een plicht voor alle gelovigen. Maar zolang er in kerken niet over de schepping wordt gepreekt, gaat het niet in de genen van het geloof zitten.
Voor die preken is inspiratie genoeg te vinden, maar is er gewoon nog te weinig mandaat. Daarom wil ik graag dat scheppingszorg overal onderdeel wordt van het kerkelijk jaar: bijvoorbeeld door van 1 september haar officiële feestdag te maken. Wereldwijd hebben zich veel kerken hierbij aangesloten. Het feest heeft ook al een naam: ‘The feast of Creation in Christ’. Dat gaat enerzijds over het scheppen zelf, maar ook over de schepping an sich.
In mijn eigen parochie heb ik de liturgie en de kennisoverdracht rondom Laudato Si’ en de scheppingsperiode zo ver gebracht als kon. Nu wil ik graag dat andere kerken en parochies ook hierin mee kunnen doen. Zo ben ik sinds een paar jaar vrijwilliger voor de Laudato Si’ Alliantie Nederland en zetten wij ons als kerngroep Laudato Si’ in voor het Oecumenisch Netwerk Groene Kerken – Laudato Si’ Twente.’
Om over door te praten
- Heb jij net als Alice zo’n moment gehad van diepe verwondering? Hoe werkt dat door in jouw leven?
- Welke Bijbeltekst speelt een belangrijke rol in jouw leven?
- Denk met elkaar na over Genesis 1 als liefdeslied van God.
- Wat is de rol van scheppingszorg in de kerk? Is het haar plicht? Is ze onderdeel van het kerkelijk jaar?
- Wordt er bij jou in de kerk over scheppingszorg gepreekt?
- Zou jij met de liturgie voor de scheppingsperiode aan de slag willen?
